MANASTIR
SVETOG ARHANGELA GAVRILA
PIRKOVAC

Starešina Jeromonah - Varnava  Nikolić

Kontakt telefon: +38118 610 777

Ukratko o manastiru

Manastir Svetog Arhangela Gavrila, izgrađen u doba Nemanjića a obnovljen 1857.godine. Ponovo obnovljen i proglašen manastirom 2003.godine. Sveti Arhangel Gavrilo se praznuje 26. Marta po crkvenom kalendaru ili 8. aprila po gradjanskom, i 13 jula po crkvenom kalendaru ili 26 Jula po gradjanskom. U manastiru živi i radi poznati monah otac Varnava. Inače Manastir Svetog Arhangela Gavrila je jedini manastir u svrljiškoj opštini. Manastir Svetog Arhangela Gavrila se nalazi u ataru sela Pirkovac, opština Svrljig. Selo Pirkovac u čijem je ataru manastir Svetog Arhangela Gavrila ima oko 30 domaćinstava. Nalazi se na levoj obali Bele reke, oko 1km severozapadno od manastira. Manastir je smešten je na 383 metara nadmorske visine kod planine Raila i Ljubovnika. Rail je južni ogranak planine Ozrena i Device, a Ljubovnik severni ogranak Svrljiških planina, takozvanog Kalafata. Manastir je od Svrljiga udaljen oko 20 kilometara preko sela  Svrljiški Lalinac, Slivje,Popšica. Autobusima koji idu za Labukovo i Popšicu se svakodnevno može doći u manastir.

pirkovac1

Ispred sela Pirkovac ima veliki drveni krst sa ikonicom Svetoga Arhangela Gavrila i putokazom prema manastiru.

Tu gde asfaltni put skreće za Pirkovac i Labukovo za manastir se ide desno, preko tesnog putića. Manastir je iz vremena Nemanjića, sagrađen je u srednjovekovnoj župi Golak i držao je više sela u njegovoj okolini sa više hiljada hektara.Po jedno predanju, manastir je sagradio Sveti Sava, a po drugom predanju manastir je sagradjen na mestu susreta razdvojene braće Vuje i Gruje iz Rudnika kod Milanovca. Manastir se spominje u turskim popisima iz ovih krajeva iz XV i XVI veka i vezuje se za nestaloselo Rašinac. Kao godine velikih obnova spominju se 1518, 1857, 1863, 1890 i 1896 godina. U Obnovi 1863 godine porušen je zapadni zid crkve i ona je produžena, a stari kameni ikonostas zamenjen je drvenim. U ratu 1876 godine manastir je popaljen od turaka, a 1896 godine je obnovljen i osvećen od strane episkopa timočkog Melentija. Manastirski kompleks čine crkva, zvonik sa kulom, parohijski dom i ekonomske zgrade sa imanjem. Sa zapadne strane nalazi se velika školska zgrada iz 1883 godine, a sa severne strane kameni zid kao ostatak nekadašnje nadstrešnice. Arhitektonsko rešenje crkve je u osnovi trolist sa istočnom oltarskom apsidom i dvema užim bočnim apsidama. Prostor crkve čine pet pravougaonih traveja, od kojih tri istočna traveja pripadaju prvobitnoj staroj crkvi.Iznad njih se podiže osmostrana kupola. Iz vremena nastanka crkve verovatno potiču i dva profilisana i ukrašena svećnjaka visine 1,37 metara ispred ikonostasa. Ikonostas je iz 1896. godine, a radio ga je ikonopisac Lazar Krdjalić iz Beograda.Sadašnji živopis na zidovima radjen je u seko-tehnici, potiče iz 1941. godine, ali se ispod njega naziru starije fresko-slikarstvo. Kao muški manastir oživeo je 7-og jula 2002. godine na svetog Jovana, dolaskom Jeromonaha Varnave Nikolića za starešinu manastira.

pr2

Zahvaljujući izuzetnoj aktivnosti uspeo je da uradi mnogo. Postavljen je novi bakarni krov, urađena drenaža oko crkve i obnovljena crkvena fasada. Pored ove obnove, još značajnija je naša duhovna obnova i preporod.Ovde je dat kratak opis radova u manastiru na odvodnjavanju terena i obnovi manastirske crkve i zvonika. Da bi se rešio problem odvodnjavanja terena i isušivanje zidova, 26. avgusta 2004. godine započeti su radovi na drenaži oko crkve. Radovi su završeni 15. septembra 2004. godine.Radovi na obnovi crkvene fasade započeti su 14. juna a završeni 11. avgusta 2005 godine. Dotrajali lim na krovu crkve, postavljen još davne 1925. godine, zamenjen je novim bakarnim, a zatim je obnovljena crkvena fasada. Na prednjoj strani crkve zidanje je od tesanih blokova od kamena i bigra, a sa strane je pretežno od sitnijeg kamena i ispune od maltera. Radovi na obnovi zvonika započeti su 11. jula a završeni 11 avgusta 2005 godine, kada su započeti radovi na obnavljanju ograde.

kontakt informacije:

MANASTIR SVETOG ARHANGELA GAVRILA PIRKOVAC

Starešina Jeromonah  Varnava  Nikolić

Selo: Pirkovac
18201 Lalinac 

Kontakt telefon: +38118 610 777

Tekst pripremila informativna redakcija radija Bubamare Svrljig.

www.radiobubamara.com